تحليل رطوبت شود و حرارت غريبى متولد از غذا و غير آن موجب تعفن رطوبتست و سبب خارج مثل هواى محلل معفن و ما دام كه اين رطوبت باقيست و صلاحيت قبول حرارت غريزى دارد جود الهى مقتضى فيضان حرارت غريزيست و چون رطوبت فانى شود يا فاسد شود هرآئينه استعداد قبول فيض حرارت باطل شود و جود الهى نيز منقطع شود چه فيضان مشروط بصلاح استعداد بود بس نهايت غايت سعى طبيب رعايت حفظ حرارت و رطوبت غريزيست به قدر وسع و دوام رعايت او بر وجهى كه حرارت و رطوبت غريزيست خلل‌پذير نباشد ممتنع است زيرا كه موت طبيعى همه افراد انسان را ضروريست و اين مبحث در مواقع خود تحقيق يافته و كمال حفظ صحت در تعديل امور سبعه است كه اول تعديل مزاج است و ديگر اختيار مايتناول و ديگر تنقيه فضول و ديگر حفظ تركيب و اصلاح روح و هواى مستنشق و اصلاح ملبوس و تعديل حركات بدنى و نفسانى ازين جمله است تدبير نوم و يقظه و كلام هريك ازين امور مذكوره در معتدل المزاج خالى از سقم است و غيرش را قياس بحسب قوانين طبى بر مزاج معتدلست . [ 36 ] مقاله در بيان رياضت مراد برياضت حركت اراديست كه صاحبش به او محتاج به نفس عظيم متواتر باشد و موفق استعمال او مامون از بسيارى از امراض باديست و آنچه تابع ماده است از آفات اگر باقى تدبير صواب باشد و اين مشروط بوقت استعمال و خلا و ملاى معده است زيرا كه اگر متعاقب به تناول غذا واقع شود موجب فساد است و او موجب ضعف و اگر بر خلا واقع شود موجب تحليل بسيار است و تصرف بحسب تحليل